Riskin Sosyal Artırımı

Bir riskin teknik büyüklüğü ile toplumda yarattığı tepkinin büyüklüğü her zaman aynı değildir. Bazı düşük olasılıklı veya sınırlı olaylar yoğun medya görünürlüğü ve toplumsal tartışma nedeniyle çok büyük sosyal ve ekonomik sonuçlara yol açabilir. Bazı ciddi riskler ise gündelikleştiği veya düşük görünürlük aldığı için kamuoyunda daha zayıf karşılık bulabilir.

Kasperson ve çalışma arkadaşlarının geliştirdiği Social Amplification of Risk Framework (SARF), risk olaylarının psikolojik, sosyal, kurumsal ve kültürel süreçlerle etkileşime girerek kamuoyundaki tepkiyi artırabileceğini veya azaltabileceğini açıklar.[1]

Modelde risk sinyalleri farklı “amplification stations” üzerinden işlenir. Bunlar arasında:

• bilim insanları ve uzmanlar,
• kamu kurumları,
• haber medyası,
• sosyal ve kültürel gruplar,
• kişilerarası ağlar

yer alabilir.[1]

Bu aktörler yalnız bilgiyi taşımakla kalmaz; hangi bilginin görünür olduğu, hangi bağlamda sunulduğu ve ne kadar tekrarlandığı üzerinde etkili olabilir.

Riskin sosyal artırımı ile Risk Algısı aynı şey değildir. Risk perception, bireyin veya topluluğun belirli riski nasıl değerlendirdiğini açıklar. SARF ise bu algının ve toplumsal tepkinin hangi iletişimsel ve sosyal süreçlerde büyüyüp zayıflayabildiğini daha geniş sistem içinde inceler.

Riskin sosyal artırımı ile medya paniği yaratır gibi basit bir iddia da aynı değildir. Kasperson modeli medyayı tek neden olarak görmez. Kurumsal güven, kültürel değerler, uzman görüşleri, sosyal ağlar ve insanların mevcut algıları birlikte rol oynayabilir.

Model “risk aslında önemsizdir, toplum abartıyor” demek için de kullanılmamalıdır. Teknik risk değerlendirmesi ile sosyal etkinin iki farklı gerçeklik katmanı olabileceğini kabul eder.

Artırılmış tepkinin ikincil sonuçları; düzenleyici değişiklik, tüketici davranışı, kurum itibarı, yatırım kararları veya toplumsal çatışma gibi alanlara yayılabilir.[1][2]

MedyaBudur açısından bir itibar veya risk olayının yalnız ilk teknik etkisini ölçmek yeterli olmayabilir. Service 08 medya, sosyal ve paydaş sinyallerinin nasıl büyüdüğünü; Service 07 ise bu büyümenin kurum üzerindeki ikincil itibar etkisini değerlendirebilir. SARF gerçek teknik risk değerlendirmesinin yerine geçmez.