Risk Algısı

Risk algısı ile teknik risk değerlendirmesi aynı şey değildir. Teknik analiz belirli bir tehlikenin gerçekleşme olasılığı, maruziyet ve sonuç şiddeti gibi ölçülebilir unsurlara bakabilir. Risk perception ise insanların bu tehlikeyi nasıl hissettiği, yorumladığı ve ne kadar ciddi gördüğüyle ilgilidir.

Paul Slovic'in klasik risk-perception araştırmaları insanların risk değerlendirmelerinde yalnız olasılık ve zarar büyüklüğünü değil; korku, aşinalık, kontrol edilebilirlik, gönüllülük ve felaket potansiyeli gibi nitel özellikleri de dikkate aldığını göstermiştir.[1]

WHO'nun risk-communication kaynakları da insanların risk algısının yalnız sayısal veriden etkilenmediğini; kontrol duygusu, gönüllülük, adalet, fayda ve riskin doğal mı insan kaynaklı mı algılandığı gibi faktörlerin önemli olduğunu vurgular.[2]

Bu nedenle bilimsel olarak düşük olasılıklı bir risk kamuoyu tarafından çok yüksek algılanabilir. Tersine, istatistiksel olarak daha ciddi fakat gündelik ve tanıdık bir risk normalleştirilip düşük algılanabilir.

Risk algısı ile İtibar Riski aynı şey değildir. Reputation risk, belirli olay veya davranışın kurumun paydaş algısı ve güveni üzerinde yaratabileceği kurumsal risktir. Risk perception ise bireyin veya topluluğun herhangi bir tehlikeye ilişkin öznel değerlendirmesidir.

Risk algısı ile Risk İletişimi de farklıdır. Risk communication, risk hakkında bilgi, tavsiye ve görüş alışverişi sürecidir. WHO bu iletişimin başarılı olabilmesi için insanların algı, kaygı ve inançlarının anlaşılması gerektiğini açıkça belirtir.[3]

Risk algısını “irrasyonellik” diye küçümsemek de doğru değildir. İnsanların geçmiş deneyimleri, kültürel değerleri, güven düzeyi ve belirsizlik algısı risk değerlendirmesini etkiler. İletişimin amacı insanların algısını zorla “düzeltmek” değil, riskin hem teknik hem de algısal boyutunu anlayarak daha iyi karar verebilecek bilgi zemini oluşturmaktır.

Kriz ve itibar iletişiminde kurumun “gerçek risk düşük” demesi kamuoyunun kaygısını otomatik olarak azaltmaz. MedyaBudur açısından Service 07 riskin iletişim ve itibar boyutunu; Service 03 ise farklı paydaşların risk algısını araştırma yoluyla anlamayı destekleyebilir. MedyaBudur teknik risk mühendisliği veya sağlık risk değerlendirmesi yapmaz.