PR, Medya & İtibar
Dezenformasyon
- Diğer kullanım
- Disinformation
Hızlı Tanım
Dezenformasyon, insanları yanıltmak veya belirli ekonomik, politik ya da başka bir çıkar sağlamak amacıyla kasıtlı biçimde üretilen veya yayılan yanlış ya da yanıltıcı bilgidir.
Kavramın Açıklaması
Dezenformasyonun ayırt edici tarafı yalnız bilginin yanlış olması değildir; yanıltma niyeti de kavramın merkezindedir.
Avrupa Komisyonu, disinformation'ı yanlış veya yanıltıcı içeriğin insanları aldatmak ya da ekonomik veya politik kazanç sağlamak amacıyla kasıtlı biçimde yayılması ve kamuya zarar verme potansiyeli taşıması olarak tanımlar.[1]
Bu nedenle dezenformasyon ile misinformation aynı şey değildir. Misinformation'da yanlış veya yanıltıcı içerik zararlı niyet olmadan paylaşılabilir. Örneğin kişi doğru olduğunu düşündüğü yanlış bir bilgiyi başkalarına aktarabilir. Disinformation'da ise yanıltma amacı bulunur.[1]
Dezenformasyon ile malinformation da ayrılır. Malinformation, gerçek veya esasen doğru bilginin zarar verme amacıyla bağlamından koparılması, ifşa edilmesi veya kötüye kullanılması gibi durumları ifade edebilir. MedyaBudur Phase 3 içinde bu üç bilgi bozukluğu türü ayrı canonical olarak ele alınacaktır.
Her yanlış kurumsal açıklama da otomatik olarak dezenformasyon değildir. Hata, eksik veri, eski bilgi veya yanlış yorum bulunabilir. “Dezenformasyon” etiketi için kasıt unsuruna ilişkin kanıt veya güçlü değerlendirme gerekir.
Dezenformasyon yalnız sahte haber biçiminde de görülmez. Görsel, video, sahte hesap, manipüle edilmiş belge, seçici veri sunumu veya koordine davranış ağları farklı disinformation tekniklerinin parçası olabilir.
Bir kurum hakkında dezenformasyon yayıldığında hızlı tepki önemlidir; ancak her iddiaya aynı görünürlükte cevap vermek de doğru olmayabilir. Yanıtın iddianın erişimi, kaynağı, zararı ve kanıt düzeyine göre tasarlanması gerekir. Yanlış bilgiyle mücadele yalnız karşı mesaj üretmek değil; doğru ve doğrulanabilir bilgi, kaynak şeffaflığı ve güvenilir kanallar oluşturmakla ilgilidir.
Neden Önemli?
MedyaBudur açısından dezenformasyon, Service 08'in medya ve dijital kaynaklarda sinyali saptayıp yayılımı anlamasıyla; Service 07'nin itibar riski ve gerekli kurumsal yanıtı yönetmesiyle ilişkilidir. MedyaBudur, eleştirel veya olumsuz her içeriği dezenformasyon olarak etiketlemez; yanlışlık ve kasıt ayrımı korunur.