Dijital Görünürlük, Web & AI
Üretken Yapay Zekâ
- Diğer kullanım
- Generative AI
- Diğer kullanım
- GenAI
- Diğer kullanım
- üretken AI
Hızlı Tanım
Üretken yapay zekâ, öğrendiği veri örüntülerinden hareketle metin, görsel, ses, video veya başka dijital içerikler üretebilen yapay zekâ model ve sistemlerini ifade eder.
Kavramın Açıklaması
Üretken yapay zekâ, yalnızca mevcut veriyi sınıflandırmak veya bir tahmin skoru üretmek yerine yeni dijital içerik oluşturabilen AI modellerini ve bunların kullanıldığı sistemleri kapsar. NIST, Generative AI'ı giriş verilerinin yapı ve özelliklerini modelleyerek metin, görsel, video, ses ve başka dijital içerikler üretebilen AI model sınıfı olarak tanımlar.[1]
Bu nedenle üretken yapay zekâ ile büyük dil modeli aynı şey değildir. LLM'ler dil üzerine çalışan önemli bir model sınıfıdır ve birçok metin tabanlı GenAI sisteminin temelini oluşturur. Generative AI ise görüntü, ses, video ve başka veri türlerini de kapsayan daha geniş bir şemsiye kavramdır.
Üretken yapay zekâ ile “chatbot” da eş anlamlı değildir. Bir sohbet arayüzü üretken model kullanabilir; fakat chatbot kural tabanlı veya retrieval tabanlı başka sistemlerle de çalışabilir. Aynı GenAI modeli sohbet arayüzü olmadan doküman üretimi, sınıflandırma, özetleme, görsel oluşturma veya iş akışı otomasyonunda kullanılabilir.
Modelin yeni içerik üretebilmesi, içeriğin doğru, özgün, tarafsız veya güvenli olduğu anlamına gelmez. NIST'in Generative AI Risk Management Profile'ı yanlış içerik üretimi, veri gizliliği, güvenlik, fikri mülkiyet, insan-AI etkileşimi ve başka risklerin kullanım bağlamına göre ayrıca yönetilmesi gerektiğini vurgular.[2]
Üretken yapay zekâ ile insan üretimi arasındaki sınır da pratikte her zaman ikili değildir. İnsan bir brief hazırlayabilir, model taslak üretebilir, başka bir sistem kaynak getirebilir ve editör çıktıyı yeniden yazıp doğrulayabilir. Bu nedenle kurumsal kullanımda asıl soru yalnızca “AI kullanıldı mı?” değil; hangi aşamada, hangi veriyle, hangi yetkiyle ve hangi insan kontrolü altında kullanıldığıdır.
Neden Önemli?
MedyaBudur açısından üretken yapay zekâ iki ayrı ownership alanına temas eder: kurum içindeki içerik ve iletişim iş akışlarının desteklenmesi ile markaların AI destekli arama/yanıt ortamlarında görünürlüğü. Bu iki alan aynı teknoloji ailesini kullanabilir fakat amaçları farklıdır. Bu nedenle 27 iç süreç ve 25 dış AI görünürlüğü sınırı korunur.