Rehber
Canonical Etiketi Hangi Durumlarda Yanlış Seçilir?
Canonical etiketi, benzer veya tekrar eden URL’ler arasında tercih edilen sürümü arama motorlarına göstermek için kullanılan güçlü sinyallerden biridir. Ancak yanlış URL’yi işaret ettiğinde ya da sitenin diğer teknik sinyalleriyle çeliştiğinde, çözmesi gereken karmaşayı daha da büyütebilir.
Canonical Bir “Emir” Değil, Tercih Sinyalidir
Canonical etiketi çoğu zaman “Google’a hangi sayfayı indeksleyeceğimizi söylüyoruz” şeklinde fazla kesin bir dille anlatılıyor. Gerçekte mekanizma bundan biraz daha nüanslı.
Google, birbirinin aynı veya çok benzeri olduğunu düşündüğü URL’leri bir küme içinde değerlendiriyor ve bunlardan birini temsilî URL, yani canonical olarak seçiyor. Site sahibi rel="canonical" etiketiyle tercih ettiği URL’yi gösterebiliyor; ancak Google teknik ve içerik sinyallerini birlikte değerlendirerek farklı bir canonical da seçebiliyor. Google’ın kendi dokümantasyonunda canonical tercihi açıkça bir sinyal, kesin bir kural değil.
Kaynak: Google Search Central (developers.google.com, yeni sekmede açılır)
Bu nedenle canonical problemi yalnızca <head> içine doğru etiketi koyup koymadığınızı kontrol etmekle çözülemez. Asıl soru şudur:
Sitenin tamamı aynı URL’yi tercih edilen sürüm olarak mı işaret ediyor?
Redirect’ler, site haritası, iç linkler ve canonical etiketi farklı yönlere bakıyorsa sorun çoğunlukla burada başlar.
Birbirine Gerçekten Eşdeğer Olmayan Sayfaları Canonical ile Birleştirmek
En yaygın hatalardan biri, benzer görünen ama gerçekte farklı kullanıcı ihtiyaçlarını karşılayan sayfaları tek canonical URL altında toplamaya çalışmaktır.
Bir e-ticaret sitesinde iki kategori sayfası bazı ürünleri ortak taşıyabilir. İki hizmet sayfası benzer kavramlardan söz edebilir. Bir rehber ile bir ürün sayfası aynı konuya değinebilir. Bu durum onların otomatik olarak duplicate olduğu anlamına gelmez.
Canonical, esas olarak aynı veya büyük ölçüde aynı içeriğin farklı URL’lerle erişilebilir olduğu durumlarda anlamlıdır. İçeriklerin amacı, ana gövdesi veya kullanıcı niyeti belirgin biçimde farklıysa canonical kullanarak bunlardan birini diğerinin kopyası gibi göstermek yanlış bir sinyal üretir.
Bu hata özellikle büyük sitelerde “index sayısını azaltalım” düşüncesiyle ortaya çıkabiliyor. Oysa canonical bir temizlik aracı değildir. Gerçekten ayrı bir arama niyetine hizmet eden sayfanın kendi URL sahipliğini koruması gerekir.
Bütün Duplicate URL’leri Ana Sayfaya veya Kategoriye Göndermek
İkinci sorun, çok sayıda URL’yi tek bir üst sayfaya canonicalize etmektir.
Örneğin ürün varyasyonlarının, eski kampanya sayfalarının veya parametreli URL’lerin hepsini kategori sayfasına; kategori sayfalarının da ana sayfaya canonical vermesi teknik olarak “tek URL’ye toplama” gibi görünebilir. Ancak hedef sayfa, kaynak URL’deki içeriğin gerçek temsilcisi değilse bu ilişki anlamını kaybeder.
Canonical hedefi, kaynak içeriğin en uygun temsilî sürümü olmalıdır.
Bir URL artık kullanılmayacaksa ve onun yerine gerçekten yeni bir URL geldiyse canonical yerine kalıcı yönlendirme daha doğru araç olabilir. Google da redirect’i ve rel="canonical" işaretini güçlü canonicalization sinyalleri olarak değerlendirirken sitemap’i daha zayıf bir sinyal olarak tanımlıyor.
Kaynak: Google Search Central (developers.google.com, yeni sekmede açılır)
Buradaki ayrım basit:
Sayfanın alternatif sürümü hâlâ erişilebilir olacaksa canonical düşünülebilir. Eski URL gerçekten devreden çıkıyorsa çoğu durumda redirect daha doğal çözümdür.
Canonical, Sitemap ve İç Linklerin Farklı URL’leri İşaret Etmesi
Bir sayfanın canonical etiketi URL A’yı gösterirken XML sitemap URL B’yi içeriyor ve sitenin ana navigasyonu URL C’ye link veriyorsa arama motoruna tek bir tercih değil, üç farklı tercih sunmuş olursunuz.
Google canonicalization sinyallerinin birlikte çalışabildiğini ve aynı URL üzerinde birleşmelerinin tercihi güçlendirdiğini belirtiyor. Buna karşılık farklı yöntemlerle farklı canonical adayları göstermek önerilmiyor.
Kaynak: Google Search Central (developers.google.com, yeni sekmede açılır)
Canonical sorunlarında bu yüzden tek etikete değil, URL’nin site içindeki bütün hayatına bakmak gerekir.
Tercih edilen URL:
- sitemap’te yer almalı,
- internal linklerin ana hedefi olmalı,
- gerekiyorsa redirect yapısıyla desteklenmeli,
- kendi üzerinde self-referencing canonical taşımalı.
Google ayrıca site içi linklerin duplicate sürüme değil tercih edilen canonical URL’ye yönelmesini öneriyor.
Kaynak: Google Search Central (developers.google.com, yeni sekmede açılır)
noindex ile Canonical’ı Aynı Problemi Çözmek İçin Kullanmak
Bir başka kafa karıştırıcı uygulama, duplicate olduğu düşünülen sayfaya hem noindex hem başka bir URL’ye canonical vermektir.
İki işaret farklı amaçlara hizmet eder.
noindex, sayfanın arama sonuçlarında yer almamasını ister. Canonical ise benzer URL’ler arasında hangi sürümün tercih edilmesi gerektiğini anlatır.
Google, aynı site içindeki canonical seçimlerini yönetmek için noindex kullanılmasını önermiyor ve bu amaç için rel="canonical" yöntemini tercih ediyor.
Kaynak: Google Search Central (developers.google.com, yeni sekmede açılır)
Bu nedenle teknik bir problemi çözerken önce ne istediğinizi netleştirmek gerekir: URL arama sonuçlarında hiç görünmemeli mi, yoksa başka bir URL’nin duplicate/alternatif sürümü mü?
Aynı görünseler de bunlar farklı kararlardır.
Canonical Hedefinin Kendisi Sorunluysa
Canonical olarak işaretlenen URL’nin de sağlam olması gerekir.
Hedef URL başka bir yere yönleniyorsa, erişilemiyorsa, yanlış protokol veya hostname kullanıyorsa, site mimarisinden kopmuşsa ya da başka bir canonical’a işaret ediyorsa zincir oluşur. Teknik sinyalin amacı netlik sağlamakken yeni bir belirsizlik katmanı yaratılmış olur.
Bu nedenle canonical audit sırasında yalnız kaynak sayfayı kontrol etmek yeterli değildir.
Hedef URL’nin 200 seviyesinde kullanılabilir bir sayfa olması, doğru HTTPS sürümünü temsil etmesi, indexlenebilir durumda bulunması ve sitenin geri kalan teknik sinyalleriyle uyumlu olması beklenir.
Canonical URL’yi mümkünse absolute URL biçiminde kullanmak da daha güvenli yaklaşımdır. Google relative canonical URL’leri desteklese de yanlış ortam veya test domain’i gibi operasyonel hatalar nedeniyle absolute URL kullanımını tavsiye ediyor.
Kaynak: Google Search Central (developers.google.com, yeni sekmede açılır)
JavaScript’in Canonical Etiketini Sonradan Değiştirmesi
Modern JavaScript uygulamalarında canonical başka bir hata alanı daha oluşturuyor.
Sayfanın ilk HTML çıktısında bir canonical bulunup JavaScript render edildikten sonra farklı bir canonical’a dönüşmesi, arama motoruna çelişkili sinyal verebilir.
Google’ın güncel yönlendirmesi, canonical bilgisinin mümkün olduğunca ilk HTML içinde açık olması ve JavaScript’in bu değeri değiştirmemesi yönünde. Eğer canonical ilk HTML’de doğru biçimde üretilemiyorsa, yanlış bir canonical koyup sonradan değiştirmek yerine ilk HTML’de hiç canonical vermemek daha güvenli olabilir.
Kaynak: Google Search Central (developers.google.com, yeni sekmede açılır)
Next.js, React veya başka bir JavaScript framework kullanılması tek başına problem değildir. Problem, aynı URL için render sürecinin farklı aşamalarında farklı canonical sinyalleri üretmektir.
Parametreli ve Filtrelenmiş URL’lerde Fazla Agresif Canonical Kullanımı
Filtre, sıralama, kampanya veya tracking parametreleri canonical kullanımının en doğal alanlarından biri olabilir. Ancak burada da mekanik karar vermek risklidir.
?utm_source= gibi yalnız ölçümleme amacı taşıyan bir varyant ile gerçekten ürün setini veya sayfanın içeriğini değiştiren filtre parametresi aynı şey değildir.
Filtrelenmiş URL bağımsız bir kullanıcı ihtiyacını karşılıyor, anlamlı ölçüde farklı içerik gösteriyor ve arama talebi taşıyorsa ana kategoriye canonical vermek değerli bir landing page’i arama sisteminden fiilen geri plana itebilir.
Buna karşılık içerik tamamen aynıysa ve yalnız URL üzerinde tracking veya sıralama farkı bulunuyorsa temiz URL’yi canonical olarak göstermek mantıklı olabilir.
Dolayısıyla parametre gördüğümüzde verilmesi gereken ilk karar “canonical ekleyelim” değil, bu URL gerçekten ayrı bir sayfa mı? sorusudur.
Çok Dilli Sitelerde Yanlış Dil Sürümüne Canonical Vermek
Çok dilli yapılarda canonical ve hreflang birlikte ele alınmalıdır.
Türkçe bir sayfanın canonical’ını İngilizce sayfaya vermek, yalnızca “bunlar aynı içeriğin iki dili” düşüncesiyle yapılmamalıdır. Google, hreflang kullanılan yapılarda canonical sayfanın mümkün olduğunca aynı dildeki sürüm olması gerektiğini belirtiyor.
Kaynak: Google Search Central (developers.google.com, yeni sekmede açılır)
Dil sayfaları gerçek anlamda lokalize edilmişse her dil sürümünün çoğunlukla kendi self-referencing canonical’ına sahip olması, hreflang ile alternatiflerinin belirtilmesi daha anlaşılır bir mimari oluşturur.
Bu konu özellikle ileride çok dilli yapıya geçecek sitelerde önem kazanır. Canonical’ı dil yönetiminin yerine kullanmak, uluslararası SEO mimarisini baştan problemli hale getirebilir.
Google Seçtiğiniz Canonical’ı Kabul Etmiyorsa Nereden Başlamalısınız?
Canonical etiketinin kaynak kodda doğru görünmesi, Google’ın aynı URL’yi seçtiğini garanti etmez.
Search Console URL Inspection aracında “User-declared canonical” ile “Google-selected canonical” farklı görünüyorsa önce bu farkın nedenini araştırmak gerekir.
Google’ın güncel troubleshooting rehberi; teknik canonical ayarlarını, içerikler arasındaki gerçek benzerliği, server yapılandırmasını ve localization sinyallerini kontrol etmeyi öneriyor. Değişiklik yaptıktan sonra canonical cluster’ın yeniden değerlendirilmesi de anlık olmayabilir.
Kaynak: Google Search Central (developers.google.com, yeni sekmede açılır)
Burada doğru refleks etiketi tekrar tekrar değiştirmek değildir.
Önce şu soruya cevap vermek gerekir:
Google’ın seçtiği URL neden sistem açısından daha güçlü görünüyor?
İç linkler mi oraya gidiyor? Sitemap onu mu içeriyor? İçerik aslında sandığınızdan daha mı benzer? Redirect zinciri mi var? Canonical hedefi yeterince güçlü veya erişilebilir değil mi?
Bu sorular genellikle sorunun <link rel="canonical"> satırından çok daha geniş olduğunu gösterir.
Doğru Canonical Kararı Nasıl Verilir?
Canonical seçerken çıkış noktası teknik etiket değil, içerik sahipliği olmalıdır.
İki URL’nin ana içeriği aynı veya büyük ölçüde aynıysa önce hangisinin kullanıcı için kalıcı ve tercih edilen sürüm olduğunu belirleyin. Ardından canonical, sitemap, internal link ve gerekiyorsa redirect sinyallerini aynı URL üzerinde hizalayın.
İki URL farklı arama niyetleri veya anlamlı ölçüde farklı içerikler taşıyorsa onları canonical ile zorla birleştirmeyin.
Canonical sisteminin iyi çalıştığı yapılarda temel özellik aslında oldukça basittir: Arama motoru, kullanıcı ve sitenin kendi navigasyonu “asıl URL hangisi?” sorusuna aynı cevabı verir.
Son kontrol
Bir canonical kararını yayına almadan önce şu kısa kontrol yeterli olabilir:
- Kaynak ve hedef sayfa gerçekten aynı ya da çok benzer içeriği mi temsil ediyor?
- Hedef URL kullanıcı için de tercih edilen kalıcı sürüm mü?
- Canonical, sitemap ve internal linkler aynı URL’yi mi işaret ediyor?
- Canonical hedefi erişilebilir ve indexlenebilir mi?
- Aynı problemi çözmek için gereksiz yere noindex veya başka çelişkili sinyaller kullanılıyor mu?
- JavaScript canonical değerini sonradan değiştiriyor mu?
- Çok dilli yapıda canonical ve hreflang birbirini destekliyor mu?
Bu sorulardan birine net cevap verilemiyorsa sorun çoğu zaman canonical etiketinin sözdiziminde değil, URL mimarisindedir.